چادر

در یک دسته بندی نسبتا جامع انواع چادر را به صورت زیر معرفی می نمایند:

چادر ملی

چادر عربی

جلابیب

چادر لبنانی

عبایی

چادر کمری(قجری)

چادر صدف

چادر دانشجویی

چادر شالدار

چادر شنلی

چادر احرام

چادر تکلیف

چادر بچه گانه

چادر نماز

قواره چادری

چادر ازار

چادر عروس

در دسته بندی دیگر انواع چادر را به صورت زیر ارائه می دهند

چادر ساده: این چادر که دیگر، معرف حضور همه هست. چادری که از یک قواره پارچه یعنی ۵/۴ متر با عرض ۱۱۵ ۱۱۰ سانت به صورت دو تکه دوخته می شود، البته اگر عرض پارچه ۱۸۰ سانتی متر باشد، یک تکه می شود. بعضی از خانم ها برای این که راحت تر بتوانند آن را روی سر نگه دارند، به آن کش می زنند. تعدادی از خانم ها هم که دوست ندارند چادرشان زیادی ساده باشد، به لبه جلویی آن نوارهای تزئینی می دوزند.

چادر ملی: چادر ملی از آن دست چادرهایی بود که وقتی آمد، بلافاصله موافقان و مخالفان زیادی پیدا کرد. البته تعداد موافقان بیش تر بود، چون به سرعت گسترش یافت. موافقان معتقد بودند که این چادر به خانم ها آزادی عمل بیش تری می دهد، بدون آن که لازم باشد چادرشان را نگه دارند. مخالفان هم برای خود دلایل قانع کننده ای داشتند. چون رفتار بعضی از خانم ها این چادر را لوث کرده بود. مدل ماهی و تنگ آن به همه چیز شبیه بود جز چادر. خانمی را دیدم که از روی چادرش جلیقه زمستانی پوشیده بود و در نمونه ای دیگر خانمی از روی چادر شال گردن پیچیده بود. مشاهده هایی از این دست، این ذهنیت را ایجاد می کرد که چادر ملی مانتویی است که آن را به سر کشیده اند!  چادر ملی در واقع چادر ساده ای است که از دو طرف آستین دارد. در بعضی از مدل های آن آستین از آرنج به پایین است. آستین می تواند کلوش یا راسته باشد که معمولاً با حریر یا نوار و یا منجوق دوزی تزئین می شود. جلوی چادر می تواند باز باشد و یا به وسیله زیپ و دکمه مخفی بسته شود.

چادر دانشجویی:  چادر ساده ایرانی است به صورت کلوش که مکانی برای بیرون آوردن دست ها در آن در نظر گرفته شده است. این چادر کش دار و جلو باز است و نیاز به الگو دارد.

چادر کمری:  چادر کمری یا همان قجری که مانند پیراهن از سر پوشیده می شود. از پشت یکسره است ولی از جلو دو تکه به نظر می رسد. قسمت پایین دامنی است که تا زمین می رسد و با کمربندی از پشت گره می خورد به همین خاطر از سنگینی چادر گرفته می شود. قسمت بالایی که دسته های چادر است با کش روی سر ثابت شده و بلندی آن تا زانو است. اگر شخص رو بگیرد، دو تکه بودن آن مشخص نمی شود. در مدلی از آن، قسمت بالا مثل یک مقنعه آستین دار است. مقدار پارچه این چادر به اندازه چادر ساده است.

چادر شالی: جدیدترین مدل چادر است که آن را تن «مامان نرگس» در سریال «روز حسرت» دیده اید. این مدل چادر خیلی هم شبیه چادر نیست. چون مثل مانتویی است که از جلو شال می خورد و به وسیله زیپ مخفی بسته می شود. خانم بختیاری که در کارگاه کوچک اما گرم و صمیمی اش انواع چادرها را می دوزد، می گوید «بعضی از شرکت ها که مایلند کارکنان زن شان ظاهری پوشیده، با وقار و آراسته داشته باشند، این مدل را سفارش می دهند.»

اگر آدم ناشی ای باشید و با هر یک از مدل های زیر برای بار اول برخورد کنید، فکر می کنید که همه آنها چادر عربی هستند ولی تفاوت هر یک از این چادرها با دیگری، آن را زیبا و منحصربه فرد کرده است.

چادر بحرینی (بحرانی): برای تهیه این چادر به ۵/۲ متر پارچه با عرض ۱۸۰ سانتی متر و یا ۵ متر پارچه با عرض ۱۰۰۹۰ سانتی متر نیاز است که در عرض کم، چادر دو تکه می شود. برش پایین چادر هلالی است و آستین ها به صورت جدا، از آرنج به چادر دوخته می شود. عرض آستین ها ۲۵ سانتی متر و گشاد است که معمولاً روی سر آستین به وسیله حریر، گلدوزی و یا منجوق دوزی تزئین می شود.

صدفی بحرینی: مدل کلی آن شبیه بحرینی است با این تفاوت که در بالای سر، مقنعه ای (سایبان) و در جلوی صورت روبند دارد و از جلو زیپ می خورد که مخفی نیست.

چادر لبنانی: در مدل اصلی آن اگر شخصی که چادر را سر کرده دست هایش را باز کند، شما یاد مانتوهای کلوش (خفاشی) می افتید. زیرا این چادر آستین ندارد بلکه جایی برای بیرون آوردن دست ها روی چادر ایجاد شده و یک مچ ۱۰ سانتی به آن دوخته شده است. چادر به وسیله کش روی سر نگه داشته می شود و جلوی آن به صورت مورب بسته می شود یعنی چپ و راست. به این صورت که به لبه طرف راست کشی به اندازه مچ دوخته می شود که آن را به دست چپ می اندازید و سمت چپ چادر در پهلوی راست شما نگه داشته می شود. چادر از زیر چانه و روی سینه به وسیله یک دکمه بسته می شود. پوشیده بودن این چادر به شما این امکان را می دهد تا در زیر آن لباس راحت تری بپوشید، زیرا به هیچ وجه باز نیست. برای تهیه این چادر به ۵/۳ متر پارچه با عرض ۱۸۰ سانتی متر نیاز است.

صدفی لبنانی: مدل کلی آن شبیه لبنانی است، با این تفاوت که در بالای سر مقنعه ای و در جلوی صورت روبند و یا چانه دارد و از جلو زیپ می خورد.

چادر عراقی: یا همان عربی خودمان. در این مدل هم روی خود چادر برای بیرون آوردن دست ها برشی ایجاد شده است با این تفاوت که دیگر حتی مچ هم ندارد. در داخل چادر و روی کمر به اندازه ۳۰۲۰ سانتی متر از پارچه چادر باقی می ماند. (مثل یک جای دوخت پهن). جلوی این چادر باز است و برای تهیه آن به ۵/۷ متر پارچه با عرض ۱۰۰۹۰ سانتی متر نیاز است.

اگر تصمیم گرفته اید که چادر را ندوزید و آماده از بازار تهیه کنید مواظب باشید که به جای چادر، عبا نخرید. زیرا وقتی که سرش کردید، با عرض معذرت باید بگویم که شبیه پنگوئن خواهید شد. زیرا قسمتی که در اصل باید روی شانه قرار گیرد، شما به سر کشیده اید.

چادر حجازی: این مدل، تنها مدلی است که شما می توانید در آن آستین را به معنای واقعی خودش ببینید. زیرا آستین به شکل معمولی و از زیر بغل برش خورده است. این چادر نیز مانند چادر لبنانی به صورت مورب (چپ و راست) بسته می شود. برای تهیه آن به ۵ متر پارچه با عرض ۱۸۰ سانتی متر نیاز است. مدل های بحرینی، لبنانی، عراقی و حجازی به دو صورت چرخی و دست دوز تهیه می شوند که دست دوز آن بسیار زیباتر و تمیزتر است اما هزینه آن دو برابر خواهد شد، چون وقت و زحمت بیش تری می طلبد. امیدوارم که توانسته باشم در گرفتن تصمیم کمکتان کنم. در پایان از خانم بختیاری که در کارگاه کوچکش مرا در تهیه این مطلب کمک کردند، سپاسگزارم.

برخی نیز انواع چادر را به شرح ذیل ارائه می دهند:

۱- چادر خانگی: این چادرها معمولاً سفید یا کرم و با طرح گل یا برگ هستند. برخی از آنها هم کاملا سفید هستند که عروس‌ها به سر می‌کنند.

۲- چادر مجلسی:

• چادر مشکی بدون طرح و نخی که معمولترین نوع چادر می‌باشند.

• چادر مشکی طرح دار (با طرح گل یا برگ یا مکعب و…) و نخی یا مخملی که لباسِ زیر چادر گاهی اوقات معلوم می‌باشد.

• چادر مشکی بدون طرح و از جنس حریر یا ساتن که به چادر عربی مشهورند و می‌درخشند.

• چادر مشکی طرح دار و از جنس حریر یا ساتن که زیباترین نوع چادر هستند و می‌درخشند. این چادرها گاه آبی پر رنگ هستند.

• چادر غیر مشکی که معمولا به رنگهای قهوه‌ای، سرمه‌ای، سبز، آبی و… می‌باشند. این نوع چادرها، کم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

۳- چادر ملی: در سالهای اخیر چادرهایی روانه بازار شده‌اند که آستین دارند و همانند مانتو به همراه زیپ دکمه‌هایی در جلو پوشیده می‌شوند و به آنها چادر ملی گفته می‌شوند. همانند چادرهای معمولی، از سر تا پا را می‌پوشانند. این چادرها معمولا مشکی و بدون طرح هستند.